Hybride zorg organiseren: van strategie naar succesvolle implementatie
In het eerste deel van deze blogserie vertelden we wat hybride zorg is en hoe ze er in de praktijk uitziet. Maar tussen inspirerende voorbeelden en daadwerkelijke structurele verandering zit een grote stap. Want hoe zorg je ervoor dat hybride zorg niet bij losse initiatieven blijft, maar een écht onderdeel wordt van je organisatie?
In dit tweede deel gaan we in op implementatie, randvoorwaarden en de meest voorkomende knelpunten.
)
Hoe implementeer je hybride zorg?
Een belangrijk uitgangspunt is dit: hybride zorg begint niet bij nadenken over welke technologie je gaat gebruiken, maar bij het ontwerpen van de patient journey. Voor elke fase moet je jezelf de vraag stellen: wat heeft de patiënt hier precies nodig en hoe komen we het beste die behoefte tegemoet zonder dat we overal een puntoplossing voor moeten implementeren?
)
Fase 1: vóór de afspraak
Moet de patiënt daadwerkelijk op locatie komen of kan de intake of informatievoorziening ook digitaal? Welke voorbereiding hebben patiënten nodig en hoe bereiken we ze het best?
Fase 2: tijdens de behandeling
Welke contactmomenten vereisen fysieke aanwezigheid? Krijgt een patiënt een diagnose, dan komt je empathie waarschijnlijk beter tot zijn recht tijdens een face-to-face moment. Maar zijn er ook administratieve of andere momenten die je net zo goed digitaal kunt afhandelen? Dan kan het misschien, zoals ze in veel ziekenhuizen zeggen, ‘digitaal, zelf en thuis’.
Fase 3: na de behandeling
Kan nazorg, monitoring of begeleiding op afstand plaatsvinden? Hoe blijven we in contact zonder onnodige ziekenhuisbezoeken?
De focus moet natuurlijk altijd liggen op de interactie tussen zorgprofessionals en patiënten. Wie de patient journey ook uittekent, moet zich hyperbewust zijn dat patiënten niet in zorgpaden denken, maar een emotionele reis ervaren die gepaard gaat met angst en hoop. Hybride zorg – en vooral: alle communicatie daaromheen – moet daar naadloos bij aansluiten.
)
Wat heb je nodig om hybride zorg te organiseren?
Succesvolle hybride zorg vereist samenhang tussen vier bouwstenen:
Processen
Hybride zorgpaden met heldere afspraken: digitaal tenzij / fysiek tenzij
Ingebed in reguliere zorgplanning en roosters
Duidelijke escalatieprocedures
Mensen
Zorgprofessionals met digitale vaardigheden
Acceptatie en vertrouwen in hybride zorgvormen
Duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden
Informatie
Heldere patiëntcommunicatie via voorkeurskanalen
Consistente content over meerdere contactmomenten
Inzicht in data en feedback voor continue verbetering
Technologie
Betrouwbare digitale kanalen
Integratie met bestaande elektronische patiëntendossiers (EPD’s) en systemen
Gebruiksvriendelijkheid voor patiënt en zorgverlener
Dit sluit aan bij de manier waarop wij bij iO zorgorganisaties begeleiden: vanuit de samenhang tussen mens, proces, informatie en technologie, met de patiëntreis als uitgangspunt.
)
In een ideale wereld maken zorgorganisaties optimaal gebruik van technologie om patiënten beter te bereiken en zorgaanbieders te ontlasten. Dankzij digitale tools en naadloze data-integratie zijn de wachttijden korter, krijgen patiënten meer grip op hun eigen zorgtraject en kunnen zorgprofessionals zich volledig richten op dat wat écht belangrijk is: zorg bieden.
Om te bepalen waar je organisatie staat, kun je het beste een maturiteitsscan uitvoeren. Zo weet je waar de belangrijkste gaps zitten en kun je een pad uittekenen om ze te dichten. Vervolgens ga je aan capability building doen – lees er meer over in deze blog.
Hoe start je met hybride zorg?
Allereerst: vertrek niet zomaar vanuit de technologie waarvan je denkt dat ze je organisatie zal helpen, maar neem de tijd om uit te zoomen en bedenken waar je staat. Concreet stel je jezelf best deze drie vragen:
Hoe volwassen zijn we?
Doe een maturiteitsscan per domein: People, Process, Information en Technology (PPIT). (Lees er hier meer over.)Waar zitten de grootste quick wins?
Maak een grondige analyse van je huidige patient journeys.Welke capabilities ontbreken?
Doe een gap-analyse en maak een lijstje met prioriteiten.
Daarna kun je effectief van start gaan met deze uitgangspunten:
Begin klein: kies één afdeling of zorgpad voor een pilot.
Betrek alle stakeholders: zorgprofessionals, IT, patiëntenvertegenwoordiging.
Focus op quick wins: kies toepassingen met directe impact.
Evalueer systematisch: leer van elke stap en pas gaandeweg aan.
Waarom hybride zorg in de praktijk vaak vastloopt
Veel zorgorganisaties beseffen vandaag dat ze hybride zorg moeten implementeren, maar ze lopen nog te vaak vast, meestal op één van deze drie knelpunten:
1. Fragmentatie
Elke afdeling heeft haar eigen digitale initiatieven, maar er is geen of te weinig samenhang.
Er zijn veel losse tools in gebruik (beeldbellen, portalen, apps), maar ze communiceren niet met elkaar.
Er is geen sprake van een duidelijke end-to-end patient journey, alleen van gefragmenteerde ervaringen.
2. Onvoldoende organisatie-inrichting
De ICT-afdeling is verantwoordelijk gesteld voor het opzetten en uitwerken van hybride zorg – alsof het een louter technisch project is.
Zorgprofessionals worden te weinig betrokken bij het ontwerp en de uitwerking van de tools, waardoor eigenaarschap ontbreekt.
Er is geen duidelijke overkoepelende visie: wanneer kan de zorg digitaal plaatsvinden, wanneer moet ze fysiek zijn?
Er zijn geen (duidelijke) afspraken over verdeling van rollen en verantwoordelijkheden.
3. Beperkt zicht op de eigen maturiteit
Organisaties hebben vaak onvoldoende zicht op:
hoe volwassen ze zijn op het gebied van hybride zorg,
waar de grootste quick wins zitten,
welke capaciteiten ontbreken.
En dat alles zorgt ervoor dat pilotprojecten in het pilotstadium blijven hangen, opschaling uitblijft, en zorgprofessionals gefrustreerd raken omdat de systemen die hun werk er makkelijker op moeten maken precies het omgekeerde doen.
)
Waarmee moet je rekening houden als je hybride zorg organiseert?
Hybride zorg vraagt om meer dan innovatie alleen: het vraagt om een cultuurverandering. Enkele belangrijke aandachtspunten:
Niet elke patiënt kan of wil digitaal
In Nederland hebben 2,5 miljoen volwassenen moeite met lezen en schrijven, en 34% van de 75-plussers is niet digitaal vaardig. Hybride zorg mag de bestaande zorgongelijkheid dus niet vergroten, dus het is belangrijk dat we actief werken aan inclusieve digitale zorg.
Privacy en gegevensbescherming
Digitale tools drijven op het gebruik van data, maar daaromtrent is er strikte regelgeving. Je moet dus onvermijdelijk rekening houden met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) én er transparante over communiceren met patiënten.
Adoptie door zorgprofessionals
Zorgprofessionals moeten het willen én kunnen. Zonder draagvlak en adequate training is de kans groter dat een implementatie faalt.
Conclusie
Hybride zorg is geen digitale oplossing voor capaciteitsproblemen, maar een organisatorische transformatie waarbij we jouw organisatiemodel en zorgprocessen opnieuw moeten inrichten. En dat om betere samenwerking, kwalitatievere zorg én zorg dichter bij huis te verzekeren. Het vereist bewuste keuzes: wanneer voegt digitaal contact waarde toe en wanneer blijft fysiek contact essentieel?
Succes hangt niet af van de beste technologie, maar van het vermogen om mensen, processen, informatie en technologie samen te laten werken. Het gaat om de patient journey centraal stellen en vervolgens slim digitaliseren – daar waar digitale tools het verschil maken.
Echte verandering vraagt om alle disciplines samen rond de tafel: niet alleen IT, maar ook zorginhoud, communicatie, changemanagement en data-analyse.
Klaar voor echte hybride zorg?
Wil je weten waar jouw zorgorganisatie staat en wat de beste volgende stappen zijn? Een maturiteitsscan geeft inzicht in je huidige capabilities en helpt prioriteiten te bepalen.
Bij iO combineren we zorginhoudelijke kennis met expertise in digitale transformatie. We verkopen geen tools, maar fungeren als jouw partner die jou begeleidt bij de overgang naar hybride zorg, van strategie tot uitvoering.
Laten we samen kijken hoe hybride zorg voor jouw organisatie duurzaam vorm kan krijgen.
Over iO
iO helpt organisaties bij digitale transformatie door mens, proces, content en technologie samen te brengen. In de zorg begeleiden we organisaties van strategie tot implementatie bij de overgang naar hybride zorgverlening.
Lees ons vorige blog over hybrid care.
Meer lezen? Ontdek ook onze andere inzichten over waarom zorginnovaties vastlopen, empathy mapping in de zorg, en het belang van toegankelijkheid in de zorg.