Headless CMS Showdown – Light Up Tech Conference
Tijdens Light Up Tech Conference brachten we vier iO collega’s samen voor een panel sessie over headless CMS’en. Geen pitch, geen wedstrijd, maar een open gesprek over verschillen in visie, aanpak en use cases. Het panel bestond uit:
Jori Regter - Technology Director & Sanity expert
Leon Stemerdink - Solution Architect & Contentstack expert
William Parr - Tech Lead & Optimizely expert
Rob Habraken - Technology Director & 10x Sitecore MVP
De centrale conclusie van deze sessie? Er is geen “beste” headless CMS. Het hangt volledig af van het doel dat je hebt met je content.
)
)
Wat bedoelen we eigenlijk met “headless”?
Hoewel elke vendor er z’n eigen nuance aan geeft, is er één duidelijke gedeelde definitie: Een headless CMS scheidt de back-end (content) van de front-end (presentatie) en ontsluit content via API’s. Dat betekent:
Een back-end die losstaat van je front-end
Vrijheid in je keuze voor frameworks
Content die geschikt is voor meerdere kanalen tegelijk
Sneller kunnen innoveren zonder je CMS te verbouwen
Headless gaat dus niet alleen over technologie, maar over hoe flexibel je met content kunt omgaan.
De experts in het panel vertelden elk vanuit hun eigen expertise de mogelijkheden binnen hun CMS op verschillende vlakken: contentstructuur, customizability en DXP & personalisatie met AI
Contentstructuur: van pagina’s naar bouwstenen
De grootste verschuiving bij headless is dat content niet langer vastzit aan pagina’s. Waar traditionele CMS’en denken in pagina’s en boomstructuren, draait headless om herbruikbare contentblokken. Toch verschilt de mate waarin platforms vasthouden aan de boomstructuur.
Sanity
Sanity positioneert zich als een Content Operating System. De structuur is volledig naar eigen hand te zetten via code. Je bent niet gebonden aan pagina’s of URL’s — content kan evengoed gebruikt worden in een app, op een stadion-scherm of in een live uitzending. Een mooi en concreet voorbeeld dat werd genoemd: live sportcontent. Denk aan een app met daarin:
een liveblog op mobiel
pushnotificaties bij een goal
een replay op tv streamen via de app
Dezelfde content, meerdere kanalen, realtime gepubliceerd.
Contentstack
Ook Contentstack zet content volledig los van websitestructuur. Het contentmodel staat centraal, niet de boomstructuur van een site. Content staat los van pagina’s en kan via REST of GraphQL naar elk kanaal worden gestuurd. Hun visie: content moet in elk formaat en op elke plek bruikbaar zijn, zonder dat de websitestructuur leidend is.
)
Optimizely
Optimizely combineert gestructureerd contentbeheer met headless delivery. Er is nog steeds houvast in hoe content georganiseerd wordt, terwijl publicatie omnichannel plaatsvindt. Met tools als de Visual Builder en AI-assistent Opal ondersteunen ze redacties in het creëren en bewerken van content binnen die structuur.
Sitecore
Sitecore behoudt de herkenbare boomstructuur, inclusief ingebouwde paginarouting en meertaligheid. Tegelijkertijd kun je content headless ook distribueren naar andere kanalen. Dat maakt het aantrekkelijk voor organisaties die vanuit een klassieke CMS-wereld de stap naar headless maken.
Alle vier maken omnichannel mogelijk. Het verschil zit in hoeveel vrijheid of juist redactionele houvast je wilt in je contentstructuur.
Customizability: hoeveel controle wil je zelf?
Een veelgehoorde aanname is dat SaaS CMS’en minder flexibel zijn. Het panel liet juist zien dat moderne platformen veel ruimte bieden voor maatwerk, zij het op verschillende manieren.
Sanity
Sanity is SaaS, maar Sanity Studio is open-source. Dat betekent dat je niet alleen de contentmodellen, maar ook de redacteursomgeving kunt aanpassen. Met plugins, maatwerk apps en framework-agnostische integraties is dit platform extreem flexibel voor developmentteams.
Contentstack
Contentstack biedt een uitgebreide marketplace met integraties (zoals DAM, search en marketingtools). Hun Automate engine maakt het mogelijk om contentprocessen te stroomlijnen via “if-this-then-that”-achtige logica. AI krijgt daarin een steeds grotere rol.
)
Optimizely
Optimizely biedt (afhankelijk van de setup) ruimte voor maatwerk via onder andere een Modeling API, externe contentbronnen en headless forms. De traditionele scheidslijn tussen PaaS (meer controle) en SaaS (minder controle) vervaagt doordat SaaS-oplossingen steeds uitbreidbaarder worden.
Sitecore
Sitecore XM Cloud ondersteunt maatwerk via custom widgets via hun Marketplace, en webhooks en een Authoring API voor developers. Daardoor kun je contentprocessen verbinden met andere systemen en datastromen binnen je organisatie.
Moderne SaaS CMS’en zijn veel minder “gesloten” dan vroeger. De flexibiliteit zit tegenwoordig vooral in API’s, extensies en integraties.
)
DXP & composability: alles-in-één of best-of-breed
Hier verschoof het gesprek van content naar digitale ervaring als geheel. Zie je je CMS als één bouwsteen in een composable landschap, of als onderdeel van een bredere Digital Experience Platform (DXP) strategie?
Sanity
Sanity kiest er expliciet voor om géén alles-in-één DXP te zijn, maar een best-of-breed oplossing. Hun focus ligt volledig op content. Personalisatie, marketing automation en analytics voeg je toe via andere gespecialiseerde tools. In een composable architectuur vormt Sanity de contentkern.
Contentstack
Contentstack biedt zelf geen volledige suite, maar wel veel integratiemogelijkheden en personalisatie. Ze positioneren zich als een centrale contentlaag binnen een bredere composable DXP-architectuur.
Optimizely
Optimizely positioneert zich duidelijk als DXP-speler, met functionaliteit voor personalisatie, experimentatie, DAM en AI via Opal. Content wordt hier niet alleen beheerd en verspreid, maar ook geoptimaliseerd binnen hetzelfde ecosysteem.
Sitecore
Sitecore combineert CMS, DAM, analytics, personalisatie en marketing automation in een breder DXP-verhaal. AI speelt een rol in het beheren en orkestreren van de content lifecycle over kanalen heen.
De echte vraag hier is niet wie “meer kan”, maar wil je één platform dat veel afdekt, of stel je zelf een ecosysteem samen van best-of-breed tools?
AI verandert hoe we content structureren
Een interessante vraag uit het publiek ging over GEO/AEO: content die niet alleen voor mensen en zoekmachines is bedoeld, maar ook voor AI-systemen.
Moeten we content anders modelleren als AI het gaat “lezen”?
Het panel zag AI als een nieuw kanaal. Net zoals je content optimaliseert voor SEO, kun je het ook structureren zodat taalmodellen meer context krijgen. Sommige platformen bieden hier al tooling voor, bij andere ligt het meer bij implementatiekeuzes.
AI helpt trouwens niet alleen bij maken, maar ook bij:
Vertalen
Samenvatten
Structureren
Kwaliteitscontrole
Content governance
Dat kan de druk op contentteams flink verlagen.
)
Dus… welk CMS moet je kiezen?
De afsluitende boodschap van het panel was helder: “It depends.” Dat klinkt misschien vaag, maar dat komt omdat het echt van je eigen eisen en voorkeuren afhangt welk CMS het beste past bij jouw organisatie.
Je keuze voor een headless CMS hangt onder andere af van:
Hoeveel vrijheid je wilt in je front-end stack
Of je CMS puur een content repository is, of onderdeel van een DXP
Of je vooral webgericht bent of écht omnichannel
Hoeveel structuur je redactie nodig heeft
Hoeveel je zelf wilt bouwen versus out-of-the-box wilt gebruiken
En misschien wel de belangrijkste tip van allemaal: Baseer je keuze niet enkel op een demo. Doe een hands-on proof of concept. Want uiteindelijk is het beste CMS niet het platform met de meeste features, maar het platform dat het beste past bij jouw organisatie, team en digitale ambities.
Bij iO hebben we ervaring met dit soort selectietrajecten en helpen we je graag bij het vinden van de juiste match tussen technologie en je bedrijfsdoelen.
)
)
)
)
)
)
)
Content Management Systems (CMSs)Contentstack Optimizely SitecoreSanity